deutsch english hele ACE voorraad

Advanced
Cycle
Engineering
Ligfietsen

Weurden 60
NL 7101 NL Winterswijk

0543 53 0905
info@ace-shop.com

Klimmen met een ligfiets

Door Mark Burgers van ACE Ligfietsen in Winterswijk

Reed Parijs-Brest-Parijs in 2003 en vele malen Tilff-Bastogne-Tilff

whike-eerste-keus

In mijn ligfietswinkel aan de Duitse grens (ja, heuvels...) komen alweer 14 jaar mensen die van alles willen weten over de ligfiets. Soms gaat het dan ook over het klimvermogen. De vraagstelling is dan al negatief "Klimmen gaat niet best met zo'n ding hè?". Waar rook is is vuur. Ik geef dan als het ware de interesse van de klant een kort tot uitvoerig antwoord. Mijn informatie komt van circa 17 jaar ligfiets&, 14 jaar blad Fiets, diverse rapportages van onderzoeken, heel veel verhalen en toegezonden teksten van klanten en eigen ervaring.

In de ACE Ligfietsenwinkel liggen berichten van de Classique Genevoise. Een race in de Alpen over 80 km. heuvelachtig terrein. Daar mogen ligfietsen meedoen, tussen de (ex) profwielrenners.
Infobull 112 2003 (Duits/Zwitsers ligfietsblad): "Werner de Hamer met een M5 9 minuten sneller dan de eerste racefietser." Infobull 118 2004: "Laurent Jalabert op 4 minuten gezet door Walter Berger op een Ligfiets". De ligfietsers laten - ondanks achteraan starten - alle andere fietsers achter zich. Klimmen met een ligfiets kàn dus wel. In ieder geval het gehele plaatje van klimmen naar een hoogte en weer naar beneden tot het startniveau. En dat gaat sneller dan met de racefiets. Omhoog is de ligfiets (vaak) iets langzamer, maar omlaag maakt hij dat ruimschoots goed vanwege lagere luchtweerstand, betere wegligging (gewichtsverdeling op de assen), beter remvermogen, en het door kunnen trappen in de bochten.

Waarom gaat het omhoog bij de meesten iets langzamer?

Bij snelheden onder de 20 km/h is de luchtweerstand niet zo belangrijk. Het overwinnen van het hoogteverschil kost de meeste energie. Elke kg is er 1... Op een totaalgewicht van 100 kg rijder en fiets scheelt 1 kg zo ongeveer 1 % in snelheid. Bij 20 km/h is dit 0,2 km/h. Als je fiets dus 5 kg zwaarder is dan een racefiets, dan maakt dat dan al 1 km/h uit. Hierbij stel ik dan dat het vermogen dat op het wegdek wordt overgebracht gelijk is. In de praktijk is dat niet automatisch zo. Weerstand van de lange ketting (buizen, looprollen), frameflex, eventuele demping in vering, over deze dingen is in Ligfiets& 2008-5 al geschreven. Toch is er volgens mij iets dat veel meer invloed heeft.
Een beginnende ligfietser komt nog geen viaduct op. Dat is wat overdreven, maar er zit wel waarheid in. Klimmen met een ligfiets moet je trainen. Iemand die gaat klimmen met een racefiets, die trekt aan zijn stuur, gaat even staan, verplaatst zijn bovenlijf. Hij/zij gebruikt veel spieren. Niet al die spieren leveren direct vermogen aan de trapas op, maar ze zorgen er wel voor dat de maximale hartslag (capaciteit van het hart/long systeem) gemakkelijk wordt bereikt. Dat geeft de sporter het gevoel van Lekker helemaal tot het eind gaan. Hardlopers, roeiers, schaatsers, ze zijn allemaal sporters die veel spieren gebruiken en zo een beetje vreemd gezegd zonder moeite hun maximale vermogen gemakkelijk kunnen leveren. Op een ligfiets is dat echt anders. De rug doet niet mee. Aan je armen heb je niet zo veel. Je benen - en voor een deel je billen - die doen het werk. Dat zijn veel minder spieren. Om ze een zodanige prestatie te laten leveren dat je hartslag het maximum bereikt, dat is niet zo gemakkelijk. Fiets je ongetraind omhoog, dan voelen je benen verzuurd en pijnlijk, terwijl je eigenlijk verder nog best wel vers bent. Snel gaat het ook al niet. Klimmen met een ligfiets is dus balen, dat is de eerste conclusie.
We kijken verder. Omdat er weinig spiermassa actief is, is ook de hartslag lager (weinig zuurstofverbruik). De ligfietser gaat veel trainen. Zijn spiermassa in de benen neemt flink toe, en daarmee ook de opname van zuurstof. En dan blijkt het toch mogelijk bergop diep te gaan. De snelheid is ook hoger en komt in de buurt van de racefiets (mits je een lichtgewicht ongeveerde raceligfiets hebt). Omdat er op een ligfiets minder spieren worden gebruikt die nutteloos meedoen is de hartslag op een ligfiets lager dan op een racefiets. Dit geldt bij een gelijk vermogen geleverd aan de trapas. De goed getrainde ligfietser die bergop rijdt, heeft zo nog enige hartslagen reserve om zijn zwaardere fiets met looprol etc. omhoog te trappen.

Het leveren van vermogen in de lighouding of de zithouding

Zowel Rogier Verberne als Kees de Rooy schrijven in Ligfiets& 2008-5 pag. 36 en 37 dat zij minder pedaaldruk ervaren c.q. meten op de ligfiets. Alleen de pedaaldruk is niet voldoende relevant. Een been weegt circa 15 % van je lichaamsgewicht. Verticaal kun je dan best zo'n 150 Newton (15 kilo) meer pedaaldruk meten dan bij horizontaal kracht zetten. Aan de andere kant moet er wel een been 35 cm omhoog bij de verticale test. Dat kost ook vermogen, en daarmee is het voordeel weer weg. Het is beter om het vermogen te meten dat wordt geleverd aan de trapas. De volgende tests geven aan dat de houding verticaal - horizontaal dan niet veel uitmaakt.
In het artikel van Ymte Sijbrandij in Ligfiets& 2008-5 pag. 40 gaat het over de test met Adri van Diemen. Daaruit blijkt dat de houding niet relevant is. Een ander (universiteits)onderzoek toonde dat ook aan. Er was slechts 1 % verschil te meten in het vermogen dat testpersonen konden leveren met een traphouding zoals op de racefiets, en dan kantelen totdat de benen horizontaal zijn, en nog verder totdat ze 45° omhoog wijzen. Een extreme ligfietshouding dus.
Wat verder steeds naar voren komt, is dat iemand die op een ligfiets rijdt met een racefiets houding - dus de stoel rechtop en de benen niet te laag - beter kan klimmen dan iemand die gestrekt ligt. Blijkbaar werken de bilspieren en de beenspieren minder efficiënt samen in de gestrekte lighouding. Op de vlakke weg ben je liggend het snelst en bergop zetten velen hun stoeltje in de hoogste stand. Een fiets als de Lightning www.lightningbikes.com/bicycles.htm is een gerenommeerde klimmer. Succesvol in de RAAM, Race Across America.

Conclusie

Klimmen met een ligfiets voelt vooral zwaar. Met gerichte training zijn turbodijen te kweken, waarmee je toch naar boven kunt. Alleen moet je langer en voor je gevoel zwaarder trainen, dan bij andere sporten, om dat te bereiken.
Nog een tip: de afstand tot de pedalen komt heel precies. Een cm meer of minder kan al teveel zijn. Krijg je pijn bovenop je knieën, dan moeten de pedalen wat verder weg. Pijn achterin je knieën of je achillespees: pedalen dichterbij. Overal pijn: met een lichter verzet rijden en/of de totale belasting verminderen. Natuurlijk klim je met klikpedalen. Een verkeerde stand van de plaatjes kan ook klachten tot gevolg hebben.

Mark Burgers

ace ligfietsen, home; Info: info@ace-shop.com
© 1988-2012 ACE Ligfietsen